Güneydoğu'da gündem: Eylülde bütçe açığı 532,2 milyar TL ile rekor
Eylül ayında merkezi bütçe açığı 532,2 milyar TL ile rekor kırdı. Örtülü ödenek harcamaları yıllık yüzde 116 artışla 19 milyar 36 milyon TL'ye ulaştı.
BirGün'ün haberine göre, eylül ayında merkezi bütçe giderleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla %34,1 artışla 1,8 trilyon TL olurken, gelirler %22,7 yükselerek 1,3 trilyon TL seviyesinde gerçekleşti. Aynı ay 309,6 milyar TL olan geçen yılki aylık bütçe açığı, bu yıl 532,2 milyar TL olarak kayda geçti ve eylül ayında bütçede görülen en yüksek aylık açığa işaret edildi.
Ocak-Eylül dönemi için bütçe giderleri 13 trilyon 948,1 milyar TL, bütçe gelirleri ise 12 trilyon 107,8 milyar TL olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde bütçe açığı ise yıllık yüzde 51,2 artışla 1 trilyon 840 milyar TL’yi buldu. Faiz giderleri %35,4 artışla 2 trilyon 251 milyar TL oldu ve günlük faiz harcaması 8 milyar 933 milyon TL’lik düzeye çıktı. Vergi tahsilatı, geçen yılın aynı dönemine göre %34,2 artarak 10 trilyon 401 milyar 981 milyon TL’ye ulaştı; böylece yılın ilk dokuz ayında her 100 liralık vergi gelirinin 22 lirası faize gitti.
Geçen yılın Ocak-Eylül döneminde bazı vergi kalemlerinde artışlar kaydedildi: gelir vergisi %48,5, kurumlar vergisi %45,3, dahilde alınan KDV %37,3, ÖTV %3,1, banka ve sigorta muameleleri vergisi %36,2, ithalde alınan KDV %30,2, damga vergisi %50,7, harçlar %65,9 ve diğer vergi gelirleri %26,7 yükseldi.
Güçlenen harcama kalemleri arasında örtülü ödenek olarak bilinen gizli hizmet giderlerinde de yılın en büyük harcaması kayda geçti: Eylül ayında 6 milyar 638 milyon TL harcama yapılırken Ocak-Eylül döneminde toplam harcama 19 milyar 36 milyon TL’yi buldu ve örtülü ödenek harcamasında bir yılda %116 artış görüldü.
Kamunun konuk ağırlama, toplantı ve organizasyon giderlerini kapsayan 'Temsil ve Tanıtma' kaleminde yılsonu öngörülen harcamanın %76’sı Ocak-Eylül döneminde harcandı. Eylül ayında bu kalemde 137,2 milyon TL, yıllık toplamda ise 1 milyar 490 milyon TL harcama gerçekleşti.
Bütçe verileri, tasarruf politikaları çerçevesinde bütçe giderlerinin kura korumaya çalışıldığı bir dönemde uçak ve taşıt kiralamalarındaki artışla dikkat çekiyor. Ocak-Eylül dönemi verilerine göre taşıt ve uçak kiralamalarının toplam harcama içindeki payı önemli ölçüde yükseldi.
Kaynaklar arasındaki veriler, yılın ilk dokuz ayında bütçe giderlerindeki yükselişi ve faizdeki artışı ortaya koyarken, taşıt ve uçak kiralamaları ile örtülü ödenek harcamalarının da dikkat çekici boyutta olduğuna işaret ediyor. Bu durum, bütçe açığı ve vergi gelirlerindeki dengesizlik konusundaki tartışmaları güçlendiriyor.
TürkAta Haber Ajansı